Wat is Vitamine D?
Vitamine D, ook wel bekend als de 'zonneschijn vitamine', is een essentiële voedingsstof die je lichaam nodig heeft voor sterke botten, een gezond immuunsysteem en optimale spierfunctie. Vitamine D is uniek: het functioneert niet alleen als vitamine, maar ook als een hormoonachtige stof die invloed heeft op tientallen processen in het lichaam.
Hoe werkt Vitamine D in je lichaam?
De belangrijkste bron van vitamine D is zonlicht. Wanneer UV-B-straling (295–315 nm) de huid bereikt, wordt daar 7-dehydrocholesterol omgezet in vitamine D₃ (cholecalciferol). Deze vorm is biologisch nog inactief en moet eerst worden omgezet. Vitamine D₃ wordt via het bloed naar de lever vervoerd, waar het wordt omgezet in 25-hydroxyvitamine D (25(OH)D). Dit is de vorm die we meten in bloedonderzoek. Vervolgens zetten de nieren deze stof om in de biologisch actieve vorm: 1,25-dihydroxyvitamine D (calcitriol).
Calcitriol speelt een cruciale rol bij:
- de opname van calcium en fosfaat in de darmen
- het behoud van sterke botten en tanden
- ondersteuning van het immuunsysteem
- regulatie van spierfunctie en celdeling
De fysiologische werking van vitamine D is het resultaat van een complex, maar elegant gereguleerd proces. Pas na tweestaps-hydroxylatie ontstaat calcitriol — de actieve vorm die op genetisch niveau invloed uitoefent op botgezondheid, immuunfunctie en metabole balans. Voldoende beschikbaarheid van vitamine D is daarmee essentieel voor een goed functionerend lichaam, in elk seizoen.
Tekenen van Vitamine D Tekort
Veel mensen hebben een vitamine D tekort, vooral in de wintermaanden. Symptomen kunnen zijn:
- Vermoeidheid en energiegebrek
- Spierpijn en zwakte
- Stemmingswisselingen
- Verhoogde vatbaarheid voor infecties
Vitamine D uit Supplementen
Vitamine D-supplementen bevatten meestal vitamine D₃, dezelfde vorm die je lichaam ook via zonlicht aanmaakt. Deze wordt in de dunne darm opgenomen, samen met vetten - vitamine D is namelijk vetoplosbaar. Na opname volgt exact hetzelfde activatieproces via lever en nieren als bij vitamine D uit zonlicht.
💡 Tip: vitamine D-supplementen worden het best opgenomen wanneer je ze inneemt bij een maaltijd die vet bevat.
Of vitamine D nu afkomstig is van zonlicht of uit een supplement: pas na omzetting in de lever en nieren wordt het actief. In die actieve vorm ondersteunt het essentiële processen die bijdragen aan een sterk, veerkrachtig lichaam — het hele jaar door.
Wanneer Supplementen Nemen?
Vitamine D supplementen zijn vooral nuttig:
- In de wintermaanden (oktober-maart)
- Bij weinig blootstelling aan zonlicht
- Voor mensen met een donkere huid
- Bij een bewezen tekort via bloedonderzoek
- Wanneer je zwanger bent
Aanbevolen Dosering
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine D varieert per leeftijd en omstandigheden:
- Volwassenen: 10-20 microgram (400-800 IE) per dag
- 65+: 20 microgram (800 IE) per dag
- Zwangere vrouwen: 10 microgram (400 IE) per dag
Heb je geen zin om elke dag een supplement te nemen? Kies dan voor een hogere dosering, zoals 75 microgram. Omdat vitamine D in het lichaam wordt opgeslagen, kun je een hogere dosering eenvoudig gebruiken door het supplement bijvoorbeeld eens per drie dagen in te nemen. Zo houd je je vitamine D-spiegel op peil, zonder een dagelijkse routine.
Raadpleeg altijd je huisarts voordat je begint met supplementen, vooral bij bestaande gezondheidsproblemen of medicijngebruik.
